Xây dựng xã hội học tập tại Thanh Hóa, thực trạng và định hướng đến năm 2020

Thứ ba - 11/07/2017 14:02
Xây dựng xã hội học tập tại Thanh Hóa, thực trạng và định hướng đến năm 2020

 

    I. Cơ sở Lý luận và thực tiễn
    Thế giới ngày nay đang chứng kiến cuộc cách mạng công nghiệp lần thứ 4 sẽ làm thay đổi nhanh chóng mọi mặt trong đời sống xã hội, nền kinh tế tri thức đòi hỏi các quốc gia phải có lực lượng lao động trí thức ngày càng cao trong các lĩnh vực hoạt động của nền kinh tế quốc dân, kinh tế thị trường thế giới cuốn hút các quốc gia vào cuộc cạnh tranh quyết liệt “Ai hơn ai” về nguồn lực chất xám – nguồn lực chất lượng cao. Vì thế các quốc gia phải đầu tư vào sự học hành của con người trên cơ sở phát triển đa dạng các hình thức giáo dục chính quy, không chính quy và phi chính quy. Với tốc độ gia tăng hàm lượng trí thức ngày càng nhanh thì những kiến thức mà mỗi người có được trong các nhà trường (giáo dục chính quy) trở nên ít ỏi, nhỏ bé, không thể đủ dùng trong suốt cuộc đời và sẽ bị lạc hậu nếu không học tập thường xuyên (HTTX), học tập suốt đời (HTSĐ). Chính vì vậy, nhu cầu HTTX, HTSĐ, trở nên cần thiết, cấp bách đối với người ở mọi lứa tuổi, mọi trình độ và trở thành chính sách giáo dục trọng yếu của các quốc gia.
    Từ những năm 60 của thế kỷ XX, UNESCO đã nêu ra sự cần thiết và cấp bách của việc HTSĐ “Mỗi cá nhân không thể tự đáp ứng được các thách thức của cuộc sống nếu như không biến mình thành một người học tập suốt đời và một xã hội sẽ không phát triển bền vững nếu không trở thành một xã hội học tập” và xác định: “Học để biết, học để làm, học để chung sống và hòa nhập với mọi người”, học để đóng góp cho phát triển đất nước và nhân loại là những trụ cột phát triển giáo dục thế kỷ XXI.
Ở các quốc gia Nhật Bản, Hàn Quốc, Thái Lan đã xác định rõ tầm quan trọng của học tập thường xuyên, học tập suốt đời nên đã sớm thành lập các Trung tâm học tập cộng đồng (TTHTCĐ) từ những năm 70 của thế kỷ XX. Nhờ đó các quốc gia này có nền giáo dục tiên tiến, góp phần quan trọng xây dựng và phát triển nền kinh tế, khoa học công nghệ tiên tiến, nằm trong tốp đầu khu vực và thế giới.
O.Viet.jpg

Nhà giáo ưu tú Vương Văn Việt - Chủ tịch Hội khuyến học tỉnh, nguyên Phó chủ tịch UBND tỉnh Thanh Hóa phát biểu tại Hội nghị
    Ở Việt Nam, tư tưởng về học tập suốt đời đã được Chủ tịch Hồ Chí Minh đề cập ngay khi nước nhà vừa giành được độc lập. Người chỉ rõ: "Một dân tộc dốt là dân tộc yếu”; “Học hỏi là một công việc phải học tập suốt đời”; “Thế giới tiến bộ không ngừng, ai không học là lùi” và Bác mong muốn “Đồng bào ta ai cũng có cơm ăn áo mặc, ai cũng được học hành”; Người còn chỉ ra cách học “Học ở trường, học ở sách vở, học lẫn nhau và học ở nhân dân, không học ở nhân dân là một thiếu sót lớn”; Bác căn dặn “học không bao giờ cùng. Học mãi tiến bộ mãi, càng tiến bộ, càng thấy phải học thêm”.
    Thấu triệt và thực hiện tư tưởng của Chủ tịch Hồ Chí Minh về học tập suốt đời, Đảng ta đã chủ trương xây dựng XHHT từ Đại hội IX đến Đại hội XII.
- Đại hội IX đã khẳng định: “Phát huy nguồn lực trí tuệ và sức mạnh tinh thần của người Việt Nam, coi giáo dục và đào tạo, khoa học và công nghệ là quốc sách hàng đầu, là nền tảng của sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa”. Vì vậy phải “Đẩy mạnh phong trào học tập trong nhân dân bằng hình thức giáo dục chính quy và không chính quy, thực hiện giáo dục cho mọi người, xây dựng cả nước trở thành một xã hội học tập”.
- Đến Đại hội X, Đảng chủ trương: “Đổi mới toàn diện giáo dục – đào tạo, phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao” và “chuyển dần mô hình giáo dục mở - mô hình xã hội học tập với hệ thống học tập cho mọi người và những hình thức học tập, thực hành linh hoạt đáp ứng yêu cầu học tập thường xuyên…”. 
- Ngày 13/4/2007, Bộ Chính trị ban hành Chỉ thị 11 – CT/TW về “Tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với công tác khuyến học, khuyến tài, xây dựng xã hội học tập” (KH, KT, XD XHHT) đã nêu rõ: Đẩy mạnh công tác tuyên truyền, giáo dục trong Đảng và nhân dân với nhiều hình thức phong phú, thiết thực để nhận thức rõ về sự cần thiết, tầm quan trọng của việc xây dựng XHHT ở nước ta hiện nay; Xác định XHHT là nhiệm vụ của toàn Đảng, toàn dân, là một mục tiêu cơ bản trong chấn hưng và phát triển giáo dục ở nước ta.
- Đại hội XI, tiếp tục khẳng định “Đẩy mạnh xây dựng XHHT, tạo cơ hội và điều kiện cho mọi công dân được học tập suốt đời” và chủ trương “hoàn thiện cơ chế, chính sách xã hội hóa giáo dục – đào tạo ở cả 3 phương diện: Động viên các nguồn lực trong xã hội; phát huy vai trò giám sát của cộng đồng; khuyến khích các hoạt động KH, KT, XD XHHT, tạo điều kiện để người dân được học tập suốt đời”.
- Đại hội XII, tiếp tục khẳng định: “Đổi mới căn bản và toàn diện giáo dục – đào tạo theo hướng mở, hội nhập, xây dựng XHHT, phát triển toàn diện năng lực, thể chất, nhân cách, đạo đức, lối sống, ý thức tôn trọng pháp luật và trách nhiệm nông dân”.
- Quán triệt đường lối, chủ trương của Đảng ta về xây dựng XHHT và học tập suốt đời, ngày 18/5/2005, Thủ tướng Chính phủ đã ban hành Quyết định 112/QĐ – TTg phê duyệt đề án “Xây dựng xã hội học tập giai đoạn 2005 - 2010” với mục tiêu tổng quát là “Tạo cơ hội và điều kiện thuận lợi để mọi người ở mọi lứa tuổi, mọi trình độ được học tập thường xuyên, học tập liên tục, học tập suốt đời ở mọi lúc, mọi nơi; huy động sức mạnh tổng hợp của toàn xã hội tham gia xây dựng và phát triển giáo dục, mọi người, mọi tổ chức đều có trách nhiệm, nghĩa vụ trong học tập và tích cực tham gia xây dựng xã hội học tập”. Đến ngày 9/1/2013, Thủ tướng Chính phủ ban hành Quyết định 89/QĐ – TTg về phê duyệt “Đề án xây dựng xã hội học tập giai đoạn 2012 – 2020” nêu rõ cái quan điểm chỉ đạo XD XHHT ở nước ta là:
    Trong XHHT, mọi cá nhân có trách nhiệm học tập thường xuyên, học tập suốt đời, tận dụng mọi cơ hội học tập để làm người công dân tốt, có nghề, lao động với hiệu quả ngày càng cao, học cho bản thân và những người xung quanh hạnh phúc; học để góp phần phát triển quê hương, đất nước và nhân loại.
- Các cơ quan Nhà nước, các tổ chức kinh tế, tổ chức xã hội, đơn vị vũ trang, cộng đồng dân cư và gia đình có trách nhiệm cung cấp các cơ hội học tập và tạo điều kiện thuận lợi để mọi người học tập suốt đời.
- Xây dựng XHHT dựa trên nền tảng phát triển đồng thời gắn kết và liên thông giữa giáo dục chính quy và giáo dục thường xuyên; đẩy mạnh các hoạt động HTSĐ ở ngoài nhà trường, đặc biệt ưu tiên các đối tượng chính sách, người dân tộc, phụ nữ, người thiệt thòi.
    Để xây dựng thành công xã hội học tập và tạo cơ hội, điều kiện thuận lợi cho mọi người dân học tập thường xuyên, học tập suốt đời theo đường lối, chủ trương, quan điểm của Đảng, ngày 25/2/2014, Thủ tướng Chính phủ ban hành Quyết định 281/QĐ - TTg phê duyệt Đề án "Đẩy mạnh phong trào học tập suốt đời trong gia đình, dòng họ, cộng đồng đến năm 2020" với mục tiêu chung là: Đẩy mạnh các hoạt động học tập thường xuyên, học tập suốt đời trong gia đình, dòng họ, cộng đồng thông qua việc xây dựng và triển khai các mô hình "Gia đình học tập", "Dòng họ học tập", "Cộng đồng học tập" và "Đơn vị học tập", góp phần xây dựng xã hội học tập.
    Với Quyết định này cho ta thấy vai trò của gia đình, dòng họ, cộng đồng (thôn, làng, bản, khu phố), đơn vị (trường học, cơ quan, doanh nghiệp, lực lượng vũ trang...) trong việc tạo cơ hội, điều kiện thuận lợi cho mỗi người dân  HTTX, HTSĐ là hết sức quan trọng, đặc biệt là gia đình - cái nôi nuôi dưỡng và giáo dục con người, là trường học đầu tiên và suốt đời của mỗi người, góp phần hình thành nhân cách, phẩm chất, lối sống, năng lực...; xây dựng và phát huy truyền thống hiếu học.
    Dòng họ gắn kết các gia đình cùng huyết thống trong việc duy trì và phát huy các giá trị truyền thống tốt đẹp của họ tộc, trong đó có truyền thống hiếu học, tôn vinh, đề cao giúp đỡ, thúc đẩy việc tu dưỡng, rèn luyện, học hành thành đạt của con cháu, góp phần xây dựng và làm rạng danh dòng họ đối với quê hương, đất nước.
Cộng đồng, đơn vị tạo dựng môi trường sống, môi trường lao động, học tập, hợp tác, giúp đỡ lẫn nhau, bảo vệ lợi ích chính đáng, tôn vinh, khuyến khích việc lao động, học tập và cống hiến, xây dựng xã hội học tập và học tập suốt đời từ cơ sở phải biết phát huy vai trò của gia đình, dòng họ, cộng đồng, đơn vị, nhằm đạt được các danh hiệu học tập theo quy định của chính phủ.
    Triển khai thực hiện Chỉ thị 02/2008/CT - TTg ngày 8/1/2008 của Thủ tướng Chính phủ về đẩy mạnh phong trào KH, KT, XD XHHT, Bộ Giáo dục và Đào tạo đã ra Quyết định số 09/2008/QĐ - BGD ĐT ban hành quy chế tổ chức và hoạt động của Trung tâm học tập cộng đồng tại xã, phường, thị trấn, trong đó xác định Trung tâm HTCĐ là một thiết chế giáo dục thường xuyên, là trường học của nhân dân tại cơ sở do UBND cấp xã trực tiếp quản lý, chỉ đạo và tổ chức các hoạt động học tập thường xuyên, học tập suốt đời cho người dân theo phương châm "Cần gì học nấy". Như vậy là, Trung tâm học tập cộng đồng có vai trò rất quan trọng trong việc xây dựng và thúc đẩy phong trào HTSĐ, HTTX của người dân ở cơ sở, là một thành tố không thể thiếu được trong xây dựng XHHT ở cơ sở.
    II. Thực trạng tình hình xây dựng xã hội học tập ở Thanh Hóa trong những năm qua.
    Thanh Hóa là vùng đất "Địa linh nhân kiệt", có truyền thống lịch sử, văn hóa, yêu nước và cách mạng hào hùng. Từ bao đời nay người dân Thanh Hóa có truyền thống hiếu học và khuyến học. Quán triệt, triển khai thực hiện đường lối, chủ trương của Đảng và Chính phủ về xây dựng XHHT và HTSĐ, phát huy truyền thống "Đất Thanh - một vùng đất học", trong những  năm qua, Hội Khuyến học tỉnh luôn đồng hành cùng ngành giáo dục - đào tạo chủ động, tích cực tham mưu với Tỉnh ủy, Hội đồng nhân dân, Ủy ban nhân dân tỉnh ban hành nhiều chủ trương, chính sách về công tác KH, KT, XD XHHT và HTSĐ ở Thanh Hóa. Trong đó các quan điểm lãnh đạo XD XHHT của Ban Thường vụ Tỉnh ủy tại Nghị quyết số 06 - NQ/TU ngày 23 - 8 - 2012 nêu rõ:
xhht th.jpg
Ông: Vương Văn Việt - Chủ tịch Hội khuyến học tỉnh Thanh Hóa tặng bằng khen cho các tổ chức và cá nhân trong Hội nghị tổng kết 10 năm hoạt động của Trung tâm HTCĐ các huyện miền núi cao tỉnh Thanh Hóa
- XD XHHT vừa là mục tiêu vừa là động lực phát triển, vừa có tính chiến lược vừa có tính cấp bách để góp phần đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục và đào tạo.
- Xây dựng XHHT là nhiệm vụ của cả hệ thống chính trị và toàn xã hội dưới sự lãnh đạo trực tiếp của cấp ủy Đảng, sự quản lý của các cấp chính quyền, sự tham gia tích cực của ngành giáo dục và đào tạo và Hội Khuyến học, sự phối hợp chặt chẽ của các thành viên trong hệ thống chính trị, các tổ chức và lực lượng xã hội để tạo ra phong trào nhân dân cả tỉnh xây dựng XHHT, gắn kết và hỗ trợ phát triển kinh tế, xoá đói, giảm nghèo, làm giàu chính đáng, xây dựng đời sống văn hoá và xây dựng nông thôn mới.
- Xây dựng XHHT dựa trên cơ sở phát triển KT-XH của tỉnh và từng địa phương, gắn kết, liên thông giữa giáo dục chính quy và giáo dục thường xuyên theo tinh thần xã hội hoá, xây dựng và hình thành mô hình XHHT ở xã, phường, thị trấn và các cơ quan, doanh nghiệp theo những tiêu chí cụ thể; từng bước xây dựng mô hình XHHT ở cấp huyện, cấp tỉnh góp phần xây dựng cả nước trở thành XHHT. 
    Tiếp đó đến ngày 26/5/2014, Chủ tịch UBND tỉnh đã ban hành Quyết định 1582/QĐ-UBND phê duyệt kế hoạch thực hiện Đề án “Đẩy mạnh phong trào học tập suốt đời trong gia đình, dòng họ, cộng đồng đến năm 2020” ban hành kèm theo Quyết định số 281/QĐ-TTg ngày 28/02/2014 của Thủ tướng Chính phủ trên địa bàn tỉnh Thanh Hoá đến năm 2020 với mục tiêu chung là: Đẩy mạnh các hoạt động học tập thường xuyên, liên tục, suốt đời trong gia đình, dòng họ, cộng đồng thông qua việc triển khai các mô hình “Gia đình học tập”, “Dòng họ học tập”, “Cộng đồng học tập”, và “Đơn vị học tập” nhằm góp phần thực hiện có hiệu quả việc xây dựng XHHT. Trước đó, Hội Khuyến học tỉnh cùng Sở GD&ĐT phối hợp với các sở, ban, ngành có liên quan đã tham mưu với HĐND, Chủ tịch UBND tỉnh ban hành Nghị quyết và nhiều Quyết định về “cơ chế chính sách hỗ trợ trung tâm học tập cộng đồng” (12/2015), “Quy chế tạm thời về tổ chức và hoạt động của trung tâm HTCĐ ở xã, phường, thị trấn” (3/2004), phê duyệt Đề án “Xây dựng và phát triển Quỹ Khuyến học Thanh Hoá giai đoạn 2007 – 2015 phục vụ nhiệm vụ xây dựng XHHT” (10/2007); “Quy định gia đình hiếu học, gia đình hiếu học tiêu biểu; dòng học hiếu học, dòng họ hiếu học tiêu biểu; khu dân cư hiếu học và thẩm quyền công nhân danh hiệu đó” (12/2007) .v.v.v..
    Mặc dù còn nhiều khó khăn, bất cập và thách thức trong quá trình chỉ đạo, thực hiện công cuộc xây dựng xã hội học tập trên địa bàn cả tỉnh. Sau 17 năm xây dựng và phát triển, Hội Khuyến học tỉnh Thanh Hoá luôn đồng hành với Ngành GD&ĐT làm tốt vai trò nòng cốt trong việc phát huy truyền thống hiếu học và khuyến học cùng với sức mạnh tổng hợp của cả hệ thống chính trị thúc đẩy phong trào KH, KT, XD XHHT và HTSĐ trên địa bàn tỉnh phát triển toàn diện, rộng khắp, mang lại nhiều lợi ích cho nhân dân nên được đông đảo tầng lớp nhân dân trong tỉnh đồng tình, hưởng ứng và tham gia tích cực. Những kết quả đạt được nổi bật nhất là:
1. “Công tác tham mưu tư vấn được duy trì và phát huy. Công tác tuyên truyền, vận động được coi trọng nên đã từng bước làm chuyển biến nhận thức của cán bộ và người dân về HTTX, HTSĐ, tạo sự thống nhất và đồng thuận trong xã hội về công tác KH, KT, XD XHHT.
2. Tổ chức Hội càng được củng cố và phát triển cả về số lượng và chất lượng, thực hiện tốt vai trò nòng cốt trong phong trào KH, KT, HTSĐ, XD XHHT. Hoạt động của các Hội cơ sở và các chi Hội ở các xã, phường, thị trấn chuyến biến toàn diện, thiết thực, hiệu quả, gắn kết việc HTTX, HTSĐ và hoạt động KH, KT trong mỗi gia đình; gắn kết với giáo dục nhà trường nên trở thành chất keo kết nối giáo dục nhà trường với giáo dục gia đình và xã hội.
3. Hội đã sáng tạo và không ngừng nâng cao chất lượng các hoạt động hỗ trợ giáo dục nhà truờng góp phần duy trì quy mô phát triển giáo dục; tăng thêm các điều kiện dạy tốt, học tốt và xây dựng trường chuẩn quốc gia; tạo công bằng xã hội và môi trường giáo dục lành mạnh, góp phần nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện và giáo dục mũi nhọn.
4. Thường xuyên chăm lo việc học tập cho người lớn đạt được kết quả tích cực, góp phần nâng cao dân trí, đào tạo và nâng cao chất lượng nguồn nhân lực, tác động trực tiếp đến xây dựng nông thôn mới, góp phần phát triển kinh tế- xã hội trong tỉnh.
     Các cấp Hội đã có nhiều hoạt động hỗ trợ và khuyến khích việc học tập thường xuyên của cán bộ, công chức, viên chức, công nhân lao động và người dân, nhất là nông dân bằng nhiều hình thức, phương thức phù hợp, Hội cơ sở đang làm nòng cốt trong việc duy trì, củng cố và nâng cao chất lượng, hiệu quả hoạt động của các trung tâm HTCĐ. Chỉ trong 5 năm (2011-2015) các trung tâm HTCĐ đã mở 136.515 lớp học, thu hút được hơn 10 triệu lượt người học theo các chuyên đề về chuyển giao tiến bộ khoa học công nghệ; học nghề ngắn hạn gắn với tạo việc làm; phổ biến kiến thức, kinh nghiệm xây dựng, phát triển gia trại, trang trại, hợp tác xã và các mô hình sản xuất, kinh doanh, dịch vụ có hiệu quả; tuyên truyền, phổ biến pháp luật, cơ chế chính sách, thời sự trong nước, quốc tế; Học tập các chuyên đề nâng cao chất lượng cuộc sống, xây dựng đời sống văn hoá, bảo vệ môi trường, vệ sinh an toàn thực phẩm,v.v. Các trung tâm HTCĐ ở Thanh Hoá đang trở thành một thiết chế giáo dục thường xuyên cung cấp các cơ hội học tập miễn phí cho người lớn “cần gì học nấy”, tạo điều kiện cho người dân được HTTX, HTSĐ và góp phần xây dựng XHHT từ cơ sở và là  điểm nhấn quan trọng trong việc thúc đẩy phong trào HTSĐ trong gia đình, dòng họ, cộng đồng, đơn vị học tập. Quy mô, chất lượng, hiệu quả hoạt động và công tác quản lý các trung tâm HTCĐ được xếp trong các tỉnh dẫn đầu cả nước.
        Phong trào HTSĐ, XD XHHT trên địa bàn tỉnh đã và đang tác động mạnh mẽ, rộng khắp đến việc HTTX của đông đảo cán bộ, công chức, công nhân lao động, lực lượng vũ trang, học sinh, sinh viên và người dân. Nhiều cơ quan, đơn vị doanh nghiệp đã quan tâm chỉ đạo và có chương trình, kế hoạch thường xuyên bồi dưỡng, đào tạo nâng cao trình độ chuyên môn, nghiệp vụ, tay nghề…cho nguồn nhân lực của đơn vị mình nhằm đáp ứng ngày một tốt hơn nhiệm vụ được giao. Còn đối với các doanh nghiệp thì coi đây là yếu tố sống còn trong hội nhập và cạnh tranh.
5. Phong trào xây dựng gia đình hiếu học, dòng họ hiếu học, khu dân cư hiếu học được phát triển sâu rộng và ngày càng nâng cao chất lượng, góp phần hội nhập phát huy truyền thống hiếu học và khuyến học, khuyến tài trong các tầng lớp nhân dân trong tỉnh, tạo tiền đề quan trọng cho việc đẩy mạnh phong trào học tập suốt đời và xây dựng gia đình học tập, dòng họ học tập, cộng đồng học tập, đơn vị học tập theo Quyết định 281 của Thủ tướng Chính phủ và Thông tư 44 của Bộ GD&ĐT trên địa bàn xã, phường, thị trấn dành được kết quả tích cực. Công cuộc … và phát triển bền vững sự nghiệp giáo dục & đào tạo không chỉ được quan tâm ở tầm vĩ mô mà đang trở thành nguyện vọng và hành động của nhiều gia đình, dòng học, cộng đồng, cơ quan, đơn vị vũ trang, doanh nghiệp và mỗi địa phương trong tỉnh.
Đến cuối năm 2016, toàn tỉnh đã có: 546.896 gia đình đăng ký và 35,8% số đăng lý đạt gia đình học tập; 8.629 dòng học đăng ký và 56,3% đăng ký đạt dòng học học tập; 6.256 cộng đồng đăng ký và 63,2% số đăng ký đạt công đồng học tập; 1.489 đơn vị đăng ký và 63% số đăng ký đạt đơn vị học tập…
6. Đẩy mạnh xã hội hóa quỹ khuyến học với nhiều hình thức vận động được nhân dân đồng tình hưởng ứng nên hình thành được nhiều loại quỹ và đạt được số tiền lớn. Các hình thức xây dựng quỹ rất phong phú như: Trồng cây, chăn nuôi, thả cá, làm ống tiết kiệm, nuôi lợn nhựa, lợn đất, người dân ủng hộ gây quỹ khuyến học. Các tổ chức xã hội, nhiều đoàn thể, hội đồng hương, học sinh,…tham gia hỗ trợ quỹ khuyến học, trao thưởng, học bổng cho học sinh, sinh viên; nhiều tổ chức, doanh nghiệp, doanh nhân, cá nhân thành đạt, các tổ chức từ thiện,… đã ủng hộ quỹ khuyến học hoặc nhận đỡ đần học sinh, sinh viên có hoàn cảnh khó khăn học hết lớp, hết cấp, hết khoá đào tạo hoặc trao học bổng trực tiếp cho các em.v.v..
Việc vận động xây dựng và phát triển quỹ khuyến học theo phương thức xã hội hoá phong phú, đa dang được nhiều tổ chức, gia đình, tập thể và cá nhân nhiệt tình tham gia, đạt được số tiền nhiều nhất cả nước chính là thực hiện lời Bác dạy “Dễ trăm lần không dân cũng chịu, khó vạn lần dân liệu cũng xong” và là một kinh nghiệm tốt trong huy động sức dân để đem lại lợi ích cho dân. Quỹ Khuyến học không chỉ chăm lo cho sự nghiệp trồng người mà còn góp phần giảm nghèo bền vững và tạo công bằng trong giáo dục và đào tạo.
    Hiện nay Hội Khuyến học tỉnh trực tiếp hoặc tham gia quản lý 6 Quỹ Khuyến học, khuyến tài với tổng số tiền quỹ trên 58 tỷ đồng; đã có 9 huyện Hội có số dư Quỹ Khuyến học gửi ngân hàng 1 tỷ đến 5 tỷ đồng; đã có 7 Hội cơ sở có số dư của ngân hàng trên 1 tỷ đồng; đã có 1 dòng họ có số dư gửi ngân hàng trên 1 tỷ đồng.
Hàng năm, vào các thời điểm vui xuân, đón tết cổ truyền, dịp kỷ niệm ngày sinh nhật Bác (19/5), khai giảng năm học mới, Ngày Khuyến học Việt Nam và tuần lễ hưởng ứng học tập suốt đời, vv… Các cấp Hội trong tỉnh phối hợp với ngành giáo dục – đào tạo, Đài Phát thanh Truyền hình tỉnh cùng các ban, ngành, đoàn thể, các doanh nghiệp, doanh nhân, các nhà hảo tâm long trọng tổ chức “Tết Khuyến học”, lễ vinh danh và trao học bổng, tiền thưởng cho học sinh, sinh viên, thưởng cho giáo viên giỏi, cán bộ khuyến học xuất sắc. Đây thực sự là những ngày hội thể hiện sự quan tâm chăm lo của mọi người đến sự học và có tác động mạnh mẽ thúc đẩy phong trào học tập suốt đời và xây dựng xã hội học tập trên địa bàn tỉnh.
7. Việc “Học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh” được quán triệt trong tất cả các hoạt động và là nội dung cốt lõi của phong trào thi đua yêu nước” Khuyến học, khuyến tài, xây dựng xã hội học tập”. Ba cấp hội đã vận động cán bộ, hội viên và người dân học tập và làm theo tấm gương “Học tập suốt đời” của Bác, tổ chức nhiều hoạt động để thực hiện ý nguyện của Bác lúc sinh thời “Đồng bào ai cũng có cơm ăn, áo mặc, ai cũng được học hành” nhằm tổ chức cho người dân học tập để có tri thức áp dụng trong sản xuất, kinh doanh và có cuộc sống tinh thần, vật chất tốt hơn, vươn tới làm giàu và hạnh phúc hơn. Đồng thời hỗ trợ các nhà trường “Dạy tốt, học tốt”, thực hiện lời Bác dạy “Vì lợi ích trăm năm trồng người”. Bên cạnh những kết quả nổi bật nêu trên, trong quá trình chỉ đạo, thực hiện công cuộc xây dựng XHHT và HTSĐ ở Thanh Hóa còn gặp những khó khăn, tồn tại hạn chế sau đây: 
- Nhận thức của một bộ phận không nhỏ cán bộ, công chức, viên chức, công nhân lao động và người dân về sự cần thiết và lợi ích của việc HTTX, HTSĐ còn hạn chế nên chưa thật sự tự giác HTTX, số người lớn (nhất là người trong độ tuổi lao động) tham gia HTTX chưa đạt yêu cầu đề ra.
- Phong trào KH, KT tuy đã phát triển rộng khắp, mạnh mẽ nhưng chưa đồng đều cả về quy mô và chất lượng giữa miền xuôi và miền núi, giữa khu vực dân cư và khu vực cơ quan, doanh nghiệp. Vẫn còn những tổ chức hội hoạt động chưa toàn diện và hiệu quả thấp. Một số cơ quan, doanh nghiệp chưa thành lập tổ chức hội hoặc đã thành lập nhưng chưa thật sự tổ chức thực hiện việc đẩy mạnh phong trào HTTX, HTSĐ, XD XHHT ở đơn vị.
. - Các thiết chế giáo dục và các hình thức tổ chức học tập dành cho người lớn chưa đa dạng, phong phú và điều kiện hoạt động còn gặp nhiều khó khăn nên việc đáp ứng nhu cầu học tập chưa thuận lợi và còn nhiều hạn chế. Các TTHTCĐ còn gặp nhiều khó khăn, bất cập về công tác quản lý, về các nguồn lực và điều kiện hoạt động chậm được tháo gỡ, giải quyết nên chất lượng, hiệu quả hoạt động còn hạn chế.
Nguyên nhân của tồn tại, hạn chế nêu trên là:
+ Công tác phổ biến, quán triệt, tuyên truyền các chủ trương, đường lối của Đảng, Nhà nước và của Ban Thường vụ Tỉnh ủy, UBND tỉnh về HTTX, HTSĐ, XD XHHT đến các tổ chức và người dân chưa thực sự sâu rộng, thậm chí có nơi còn coi nhẹ, làm lướt.
+ Cấp ủy, chính quyền một số huyện, xã và cơ quan, doanh nghiệp chưa quan tâm đầy đủ và chưa kịp thời có chủ trương, giải pháp lãnh đạo, chỉ đạo, tổ chức việc HTTX, HTSĐ, XD XHHT, chưa tạo điều kiện thuận lợi để Hội Khuyến học phát huy vai trò nòng cốt trong các hoạt động.
+ Một số nơi, cán bộ khuyến học năng lực còn hạn chế (còn mù về tin học), sức khỏe yếu hoặc thiếu nhiệt tình, tâm huyết, năng động, sáng tạo và chưa kiên trì tham mưu, phối hợp liên kết nên phong trào phát triển chưa toàn diện, hiệu quả chưa cao.
+ Việc ban hành các cơ chế, chính sách của nhà nước và địa phương đối với các cấp hội và hỗ trợ các mặt hoạt động HTSĐ, XD XHHT, nhất là hỗ trợ phong trào xây dựng các mô hình học tập theo Quyết định của Thủ tướng Chính phủ và Bộ Giáo dục & Đào tạo và hỗ trợ các nguồn lực (nhân lực, tài lực, vật lực) cho hoạt động của các TTHTCĐ còn hạn chế, chưa phù hợp và tương xứng với yêu cầu và nhiệm vụ đặt ra.
xhht1.jpg

Từ thực tế hoạt động xây dựng XHHT và HTSĐ trong những năm qua ở Thanh Hóa, bước đầu rút ra một số bài học kinh nghiệm chủ yếu sau đây:
Một là, bài học thành công lớn nhất là luôn hướng về cơ sở, sâu sát cơ sở và biết dựa hẳn vào dân, đem lại lợi ích cho dân để sáng tạo được nhiều mô hình dân vận khéo và mô hình hóa, tiêu chuẩn hóa, xã hội hóa, thể chế hóa được hầu hết các mặt hoạt động KH, KT, HTSĐ, XD XHHT từ cơ sở.
Hai là, thường xuyên tham mưu và tranh thủ sự lãnh đạo, chỉ đạo của các cấp ủy Đảng, chính quyền và Trung ương Hội Khuyến học Việt Nam, phối hợp, liên kết với MTTQ, các ban, ngành, đoàn thể, các lực lượng xã hội, các doanh nhân, doanh nghiệp và sự ủng hộ, tham gia, vào cuộc của đông đảo các tầng lớp nhân dân, phát huy sức mạnh tổng hợp để xây dựng, phát triển thành phong trào toàn dân chăm lo XD XHHT và HTSĐ.
Ba là, luôn đặt lên vị trí hàng đầu và đặc biệt coi trọng công tác tuyên truyền, giáo dục, vận động, khai thông nhận thức, tạo ra sự nhất trí về chính trị, tư tưởng và sự đồng thuận cao về tinh thần và hành động tự giác thực hiện các hoạt động XD XHHT, HTSĐ. Thường xuyên quan tâm chỉ đạo, xây dựng và phát triển các mô hình hay, điển hình tốt, những tấm gương tiêu biểu trong công tác KH, KT, XD XHHT và HTSĐ để nhân rộng.
Bốn là, thường xuyên củng cố, nâng cao chất lượng và đổi mới phương thức hoạt động của các tổ chức hội, nhất là hội cơ sở để phát huy vai trò nòng cốt trong phong trào KH, KT, XD XHHT và HTSĐ. Đồng thời phải coi trọng và thường xuyên lựa chọn, hỗ trợ, hướng dẫn, bồi dưỡng và xây dựng phong cách làm việc khoa học, sáng tạo, nghiêm túc, khen chê kịp thời ... đi đôi với việc quan tâm, tạo điều kiện làm việc và giải quyết các chế độ, chính sách hợp lý đối với đội ngũ cán bộ hội, kịp thời động viên và nâng cao năng lực, tinh thần trách nhiệm, cống hiến hết sức mình cho sự nghiệp KH, KT, XD XHHT trên địa bàn toàn tỉnh.
    III. Một số định hướng và giải pháp chủ yếu về xây dựng xã hội học tập ở Thanh Hóa đến năm 2020 
Quán triệt những chủ trương, chính sách của Đảng, nhà nước và của Tỉnh ủy, UBND tỉnh, sự chỉ đạo của Trung ương Hội Khuyến học Việt Nam về xây dựng XHHT và HTSĐ trong giai đoạn 2016- 2021, các cấp Hội trong tỉnh cần nhận thức sâu sắc và triển khai thực hiện có hiệu quả một số định hướng và giải pháp chủ yếu sau đây:
    Một là, kiên trì đẩy mạnh công tác tuyên truyền, giáo dục nâng cao nhận thức của các cấp hội và hội viên, của các cấp, các ngành, đoàn thể và nhân dân trong tỉnh thấy rõ vai trò và tầm quan trọng của công tác KH, KT, XDXHHT và HTSĐ trong giai đoạn mới. Tuyên truyền vận động cả hệ thống chính trị và toàn dân tích cực tham gia, thường xuyên chăm lo xây dựng các mô hình gia đình học tập, dòng họ học tập, cộng đồng học tập, đơn vị học tập theo Quyết định 281/QĐ- TTg và cộng đồng học tập cấp xã theo Thông tư 44 của Bộ Giáo dục và Đào tạo. Phối hợp với cơ quan truyền thông của Trung ương và địa phương tuyên truyền, giới thiệu, nhân rộng các mô hình học tập, điển hình học tập thường xuyên, HTSĐ, nhất là các gương sáng tự học thành tài của người lớn,  các Trung tâm học tập cộng đồng hoạt động có chất lượng và hiệu quả, góp phần nâng cao chất lượng nguồn nhân lực tại chỗ, nâng cao năng suất lao động, tăng trưởng kinh tế phát triển bền vững.
    Hai là, trong quá trình triển khai công tác KH, KT, XDXHHT, các cấp hội cần phải quán triệt sâu sắc nội dung đổi mới căn bản và toàn diện giáo dục và đào tạo theo Nghị quyết 29- NQ/TW, vận dụng sáng tạo vào việc đổi mới căn bản và toàn diện hệ thống giáo dục cho người lớn, đặc biệt là lao động trong lĩnh vực hoạt động của nền kinh tế quốc dân, bao gồm những cán bộ công chức, viên chức, công nhân, nông dân và những người lao động thuộc khu vực phi chính thức cùng những người cao tuổi còn có tiềm năng lao động sản xuất và hoạt động xã hội. Mọi hoạt động KH, KT đối với học sinh, sinh viên vẫn được duy trì và phát triển, song cần tập trung hơn vào xây dựng hệ thống và tổ chức các hoạt động giáo dục cho người lớn góp phần xây dựng và nâng cao chất lượng nguồn nhân lực tại chỗ, nâng cao năng lực sáng tạo, kỹ năng sống và lao động để đẩy mạnh sản xuất, tăng trưởng kinh tế, phát triển xã hội nhanh và bền vững.
    Ba là, đẩy mạnh công cuộc xây dựng XHHT từ cơ sở với việc triển khai thực hiện đồng bộ phong trào HTSĐ và việc xây dựng các mô hình gia đình học tập, dòng họ học tập, cộng đồng học tập, đơn vị học tập theo Quyết định 281/QĐ- TTg, tập trung chỉ đạo xây dựng mô hình cộng đồng học tập cấp xã theo Thông tư 44/2014/TT- BGDĐT; kịp thời điều chỉnh, bổ sung các tiêu chí, nội dung, các minh chứng, cách đánh giá, xếp loại và thời gian công nhận các danh hiệu học tập theo chỉ đạo, hướng dẫn của Trung ương Hội Khuyến học Việt Nam và Bộ Giáo dục và Đào tạo.
    Từ bao đời nay, gia đình là tế bào của xã hội, là thiết chế xã hội cơ bản. Vì vậy, cần xác định gia đình học tập là tế bào của xã hội học tập; dòng họ học tập, cộng đồng học tập, đơn vị học tập là những bộ phận không thể thiếu được của mô hình XHHT ở cơ sở. Đó là những môi trường cung cấp nguồn nhân lực, động viên về vật chất và tinh thần cho người học, phát huy truyền thống hiếu học như một động lực để người dân nỗ lực khắc phục khó khăn trong học tập thường xuyên, học tập suốt đời với tư cách là công dân học tập trong xã hội học tập.
    Bốn là, tăng cường chỉ đạo, nâng cao vai trò, vị thế của các trung tâm học tập cộng đồng với tư cách là một thiết chế giáo dục thường xuyên mà chủ yếu là giáo dục cho người lớn ở cơ sở. Phải xác định trung tâm HTCĐ là trường học của nhân dân tại cơ sở dưới sự lãnh đạo trực tiếp của chính quyền cơ sở;  Thông qua hoạt động trung tâm HTCĐ nhằm thúc đẩy giáo dục vì sự phát triển bền vững. Việc học tập thường xuyên, học tập suốt đời, xây dựng xã hội học tập ở mỗi địa phương chỉ thành công khi việc xây dựng và vận hành thiết chế giáo dục này thật sự có chất lượng và hiệu quả, đồng thời đẩy mạnh việc xây dựng các mô hình học tập trên địa bàn xã, phường, thị trấn là hai thành tố quan trọng của việc xây dựng XHHT và HTSĐ ở cơ sở. Hai thành tố này gắn bó hữu cơ với nhau, thúc đẩy nhau, làm cho phong trào KH, KT, XDXHHT ở cơ sở và các cấp hội phát triển bền vững.
    Năm là, để đáp ứng với những đổi mới về cơ chế, chính sách của nhà nước đối với các tổ chức Hôi, các cấp hội phải tự nâng cao năng lực và đổi mới phương thức hoạt động. Tiếp tục củng cố, phát triển tổ chức hội và hội viên để tạo ra sức mạnh của cả hệ thống Hội các cấp, thực hiện tốt vai trò nòng cốt trong các hoạt động KH, KT, XDXHHT. Nêu cao vai trò tiền phong, gương mẫu của cán bộ, hội viên là Đảng viên, đi đầu và nêu gương sáng trong các hoạt động KH, KT, HTTX, HTSĐ, XDXHHT ở mỗi địa phương, đơn vị. Hoạt động của Hội phải gắn với những nhiệm vụ, chương trình, đề án vv… của địa phương và của Trung ương Hội, của mỗi cơ quan, đơn vị, doanh nghiệp, vv… công tác KH, KT, XDXHHT phải phục vụ cho những chủ trương, phong trào, cuộc vận động lớn như xây dựng nông thôn mới, xây dựng đô thị văn minh; phong trào “Toàn dân đoàn kết xây dựng đời sống văn hóa”; giảm nghèo bền vững, đảm bảo môi trường, an sinh xã hội…
    Sáu là, xây dựng và phát triển quỹ KH, KT có ý nghĩa đặc biệt quan trọng đối với việc đẩy mạnh phong trào KH, KT, XDXHHT và HTSĐ, vận động và thúc đẩy việc HTTX, HTSĐ của các tầng lớp nhân dân. Quỹ khuyến học ở các cấp Hội, cộng đồng, dòng họ, gia đình phải đa dạng về hình thức và phát huy có hiệu quả trong việc tạo ra những điều kiện và cơ hội thúc đẩy trẻ em, người lớn HTTX, HTSĐ; Trong giai đoạn tới, cần quan tâm hơn việc khuyến tài, nhất là những tài năng trẻ, những người lao động có phát minh sáng chế đưa lại hiệu quả kinh tế, xã hội cao, vv. Bên cạnh việc phát huy có hiệu quả các quỹ khuyến học hiện có cần phải triển khai mạnh mẽ chủ trương “Khuyến học về nguồn” của Tỉnh Hội nhằm phát huy sức mạnh tổng hợp của các tầng lớp nhân dân, nhất là các doanh nhân, doanh nghiệp, những người con quê Thanh Hóa đang sinh sống, làm việc trong tỉnh, trong nước và ngoài nước bằng tấm lòng tâm huyết về sự học và sự phát triển của quê hương mình mà góp phần ủng hộ và xây dựng phát triển các loại quỹ KH, KT, trước hết để hỗ trợ, giúp đỡ việc học cho con em và người thân trong gia đình, dòng họ, người thân trong làng, xã, phố, phường, quê hương của mình; hỗ trợ, giúp đỡ các nhà trường nơi mỗi người đã từng học tập và trưởng thành, đồng thời hỗ trợ giúp đỡ học sinh, sinh viên ở các địa phương còn khó khăn trong huyện, trong tỉnh. “khuyến học về nguồn” không chỉ nhằm phát triển các loại quỹ KH, KT với số tiền ngày càng tăng mà còn khuyến khích các doanh nhân thành đạt, các nhà khoa học, các chuyên gia, các nhà lãnh đạo, quản lý tài năng, trước hết là người Thanh Hóa đóng góp trí tuệ, kinh nghiệm, sáng kiến, cách làm hay vv…vì sự phát triển quê hương, nhất là góp phần ươm tạo doanh nghiệp, định hướng khởi nghiệp vv cho thế hệ trẻ nhằm phát huy đội ngũ doanh nhân trẻ vững vàng trên con đường, lập thân, lập nghiệp, xây dựng quê hương, đất nước.
    Bảy là, các cấp Hội cần phải thường xuyên phối hợp, liên kết với các sở, ban, ngành, đoàn thể làm tốt công tác tham mưu cho cấp ủy Đảng, chính quyền quan tâm lãnh đạo và chỉ đạo chăm lo tạo điều kiện cho các hoạt động KH, KT, XDXHHT và HTSĐ ngày càng thiết thực, hiệu quả; Phối hợp với ngành Giáo dục & Đào tạo và các ban, ngành có liên quan tham mưu cho Ban Thường vụ Tỉnh ủy tổng kết 10 năm thực hiện Chỉ thị 11- CT/ TW ngày 13/4/2007 của Bộ Chính trị về “Tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với công tác khuyến học, khuyến tài, xây dựng xã hội học tập”; Triển khai đồng bộ, có hiệu quả xóa mù nghề và mù công nghệ thông tin; xóa mù chức năng cho người lao động, trước hết cho cán bộ công chức, viên chức, những người đang làm việc ở các cơ sở sản xuất có ứng dụng công nghệ mới, kỹ thuật mới.
 Nhà giáo ưu tú Vương Văn Việt - Chủ tịch Hội khuyến học tỉnh,
nguyên Phó chủ tịch UBDN tỉnh Thanh Hóa

Tổng số điểm của bài viết là: 0 trong 0 đánh giá

Click để đánh giá bài viết

  Ý kiến bạn đọc

Những tin mới hơn

Những tin cũ hơn

Bình luận Facbook

THƯ KÊU GỌI

  ỦY BAN NHÂN DÂN HUYỆN QUẢNG XƯƠNG CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM Độc lập – Tự do – Hạnh phúc       Quảng Xương, ngày 15 tháng 8 năm 2016 THƯ KÊU GỌI Ủng hộ Quỹ Khuyến học, khuyến tài huyện...

Thăm dò ý kiến

Bạn thấy Website này thế nào?

Liên kết Facebook
Bạn đã không sử dụng Site, Bấm vào đây để duy trì trạng thái đăng nhập. Thời gian chờ: 60 giây