Một chút kỷ niệm...làm thầy

Thứ sáu - 01/09/2017 14:52
Có những người ước mơ được làm nghề nhà giáo, đã chọn nghề nhà giáo...nhưng cuối cùng vẫn không được theo nghề. Chỉ có một số buổi dạy hộ vợ nhưng lại là những kỷ niệm khó quên khi được...làm thầy. Đó là câu chuyện của TS. Tạ Hồng Quảng - cậu bé giành Huy chương Đồng IMO 1974.
Đội dự tuyển IMO năm 1974 cùng các thầy giáo Lê Hải Châu, Phan Đức Chính
Đội dự tuyển IMO năm 1974 cùng các thầy giáo Lê Hải Châu, Phan Đức Chính
    Khi học phổ thông mình có ước mơ sau này làm nghề thầy giáo. Năm cuối cấp III khi các bạn đều đăng ký thi ĐH vào Tổng hợp hoặc các ngành kỹ thuật thì mình đăng ký thi vào ĐHSP, nhưng rồi Nhà nước lại xếp cho vào học ĐH Tổng hợp ở Liên Xô rồi về Viện Toán học làm việc. Thỉnh thoảng cũng được đi dạy nhưng dạy chơi chơi cho Đội tuyến IMO và một số trường chuyên toán.
TS Ta Hong Quang Huy chuong Dong IMO 1974
TS. Tạ Hồng Quảng - Huy chương Đồng IMO 1974
   
   Do vợ mình dạy chuyên toán cấp II nên thỉnh thoảng nàng cũng nhường cho mình dạy hộ mấy buổi. Mình dạy một số chuyên đề về bất đẳng thức, nguyên lý Đi ric lê, số học cho bọn trẻ. Học sinh trường chuyên rất ngoan và chịu khó học và mình đặc biệt ấn tượng với một cô bé trong đó.
    Trong giờ học cô bé lúc nào mắt cũng mở to lắng nghe thầy giảng. Thông thường ở các lớp chuyên toán bọn con trai năng động và học giỏi hơn hắn lũ con gái; nhưng ở lớp này rất lạ, bất kỳ bài nào mình ra cô bé đó cũng là người đầu tiên giơ tay xin lên giải. Các lời giải cũng rất sáng sủa và hay, có những bài cô bé đó còn giải ngắn gọn hơn cách mình đã có. Có bài còn giải theo hai, ba cách khác nhau. Các bài toán mình ra không hề dễ một chút nào thế mà có bài chưa kịp đọc xong đề đã thấy cô bé đó giơ tay xin lên giải. Có lần ra một đề toán mà không thấy ai giơ tay xung phong lên giải cả. Nhìn phía cô bé thấy nhoẻn miệng cười mà không nói gì. “Hoa lên giải đi em!”. Hoa (tên cô bé đó) lắc đầu nhưng ánh mắt như muốn nói điều gì đó. Một lúc sau có bạn trai xung phong lên giải. Một cách giải cũng rất hay. Mình khen ngợi bạn đó và hỏi: “liệu có cách giải khác không các em?”. Trong một thoáng cả lớp chìm trong sự im lặng. Bỗng có giọng nói thỏ thẻ: “Xin thầy cho phép em trình bày cách giải khác”. Sau đó Hoa đã làm cho tôi hết sức ngạc nhiên vì đã tìm ra một cách giải khác rất ngắn gọn, cực kỳ độc đáo. “Cám ơn em, thầy không ngờ lại có cách giải hay như vậy!” Thì ra cô bế đó đã tìm ra lời giải từ trước nhưng cảm thấy áy náy vì thấy thầy hay gọi lên bảng chữa bài nên muốn nhường cho bạn khác giải.
    Một lần mình giảng cho học sinh chuyên đề: “Sử dụng định lý Fecma nhỏ vào giải các bài toán số học”. Định lý đó được trình bày một cách dễ hiểu như sau: “Nếu p là số nguyên tố và a là số nguyên bất kỳ, khi đó (a^p -a) chia hết cho p”.
Dinh ly Fecma nho
Định lý Fecma nhỏ
   
    Trong giờ học đó cô bé đó hỏi : “Thầy ơi sao gọi là Định lý Fecma nhỏ?”. “Đây là câu hỏi hay”, mình trả lời “để phân biệt với một định lý khác của Fecma được gọi là Định lý Fecma lớn. Định lý đó được trình bày như sau: với n là số nguyên bất kỳ lớn hơn 2, khi đó phường trình sau x^n +y^n = z^n không có nghiệm nguyên dương”. Mình đã kể tóm tắt lịch sử của định lý này. Cách đây 350 năm ,Fecma - nhà toán học Pháp, đã viết bên lề cuốn sách số học của Đi ô Phăng bài toán trên và nói tôi đã tìm ra lời giải bàn toán, nhưng lề cuốn sách này không đủ chỗ để tôi trình bày. Sau khi Fecma mất, các nhà toán học trên thế giới bắt tay vào tìm lời giải bài toán đó nhưng không một ai thành công (thời điểm trước 8/1995).
Thang 8 1995 cac nha toan hoc da cong nhan Andrew Wiles nha toan hoc Anh da giai duoc bai toan Fecma lon bang kien thuc toan cao cap duoc trinh bay trong 200 trang bao Tuy nhien cho den nay chua co ai
Tháng 8/1995 các nhà toán học đã công nhận Andrew Wiles nhà toán học Anh đã giải được bài toán Fecma lớn bằng kiến thức toán cao cấp được trình bày trong 200 trang báo. Tuy nhiên cho đến nay chưa có ai tìm được lời giải sơ cấp cho bài toán đó.
   
   Người ta đã từng tuyên bố trao giải thưởng 2 triệu USD cho ai giải được bài toán đó. Ở Việt Nam cũng có hàng chục người lao vào giải bài toán này. Có một thầy giáo ở Quảng Bình mấy chục năm thức thâu đêm để giải bài toán đó. Nghe nói đây là bài toán tầm cỡ thế giới nên xã cũng thương tình hàng tháng cấp gạo cho thầy ăn lấy sức giải toán. Rồi thầy giáo làng cũng tìm được một cách giải. Hôm mang công trình ra Viện Toán để nộp, xã cử hai đồng chí dân quân mang theo súng đi cùng để bảo vệ sợ kẻ xấu cướp mất tài sản quý của quốc gia.
    Mình cũng một lần được viện trưởng Viện Toán học lúc bấy giờ là GS Hoàng Tụy giao cho đọc phản biện một công trình chứng minh định lý Fecma lớn của một tác giả ở Đà Nẵng. Tất nhiên là mình nhanh chóng chỉ ra chỗ sai trong chứng minh. Quay lại lớp học, sau khi nghe mình kể về định lý Fecma lớn bọn trẻ tỏ ra thích thú về một bài toán nhìn rất đơn giản mà lại khó như vậy. Mình còn nói thêm :”Biết đâu sau này, trong số các em ngồi đây có người sẽ giải được bài toán đó”. Câu nói bâng quơ này đã vô tình kích thích một số em lao vào giải bài toán Fecma lớn. Trong số các nạn nhân đó có cả cô bé Hoa. Bây giờ, nhiều lúc mình cảm thấy ân hận vì đã đẩy các em vào làm một việc quá sức, làm tổn hao bao nhiều trí lực và thời gian. Nếu không mất thời gian giải bài toán đó các em có thể làm được nhiều việc có ích hơn cho mình như học thêm tiếng Anh hay chơi một môn thể thao nào đó.
    Làm một người thầy mình cảm thấy rất hạnh phúc, vui mừng khi học sinh mình dạy chăm chú lắng nghe, tiếp thu sáng tạo và chăm chỉ giải hết các bài tập mình ra. Có những học sinh như bé Hoa thì các thầy cô sẽ cảm thấy yêu nghề hơn, có động lực hơn trong nghề gõ đầu trẻ.
Trong dam tre nay khong biet co dua nao con nho den mot nguoi thay da xuat hien thoang qua trong tuoi tho cua chung Do moi nguoi be Hoa o dau trong tam anh nay Tat nhien minh se khong tra loi vi muon g
Trong đám trẻ này không biết có đứa nào còn nhớ đến một người thầy đã xuất hiện thoáng qua trong tuổi thơ của chúng? Đố mọi người bé Hoa ở đâu trong tấm ảnh này? Tất nhiên mình sẽ không trả lời vì muốn giữ bí mật như một kỷ niệm vui.
   
    Mấy tháng sau, do hoàn cảnh kinh tế khó khăn (là tiến sỹ ở Viện Toán nhưng lương tháng mình có 350K, không đủ để nuôi vợ, con, toàn phải sống nhờ bố mẹ) mình chuyển vào Nam sinh sống. Từ đấy mình cũng không được dạy cho lớp học sinh có bé Hoa nữa. Tuy không gặp lại nhưng mình tin rằng những người như bé Hoa sau này chắc chắn sẽ thành đạt vì các đức tình chăm chỉ, nhanh nhẹn, thông minh và sáng tạo trong học tập.
TS. Tạ Hồng Quảng
(Nguyên Giám đốc Trung tâm Công nghệ thông tin, Tổng công ty Khí Việt Nam)
Theo: BigSchool
 
 

 

Tổng số điểm của bài viết là: 0 trong 0 đánh giá

Click để đánh giá bài viết

  Ý kiến bạn đọc

Bình luận Facbook

THƯ KÊU GỌI

  ỦY BAN NHÂN DÂN HUYỆN QUẢNG XƯƠNG CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM Độc lập – Tự do – Hạnh phúc       Quảng Xương, ngày 15 tháng 8 năm 2016 THƯ KÊU GỌI Ủng hộ Quỹ Khuyến học, khuyến tài huyện...

Thăm dò ý kiến

Bạn thấy Website này thế nào?

Liên kết Facebook
Bạn đã không sử dụng Site, Bấm vào đây để duy trì trạng thái đăng nhập. Thời gian chờ: 60 giây